"منزلت لرزان ِ علاقه اي خودانگيخنه و حرفه اي خودآموخته"

براى ايجاد اعتماد به نفس و محكم‏شدن شالوده حتماً لازم است در مراحلى به معلمى خبره دسترسى داشته باشيم كه متن مورد نظر به زبان مادرى‏اش است. يكى از گرفتاريهاى برخى مترجمان امروز ما اين است كه انگار قانع شده‏اند جملاتى قرار نيست معنى داشته باشد، چون هرگز معلم واجد شرايط نداشته‏اند. من در همين ايران از نوجوانى شاگرد معلمهايى انگليسى و آمريكايى بودم كه وقتى چيزى از آنها مى‏پرسيدى سرشان را نمى‏خاراندند و قادر و مشتاق بودند براى دانش‏آموز يا دانشجويى در آن سر دنيا توضيح بدهند منظور نويسنده و شاعر هموطنشان چيست.
 

این جملات توسط یکی از مترجمین موفق و خوب کشورمان گفته شده است . شما دوستان می توانید برای خواندن متن کامل این مصاحبه در قسمت ادامه مطلب مراجعه کنید .

مترجم
متولد ۱۳۱۲ ، تهران
- ليسانس مهندسى مخابرات از دانشگاه تهران
- فوق ليسانس مهندسى مخابرات از آلمان
- برنده جايزه يلدا به خاطر يك عمر فعاليت فرهنگى در سال ۱۳۸۳
- مترجم بسيارى از متون معتبر جهانى در زبانهاى انگليسى، آلمانى، فرانسوى و روسى
سروش حبيبى به اعتراف اغلب مترجمين كهنه كار و با سابقه، از نوادر روزگار و عجايب دوران ماست كه به قول سيدرضاسيدحسينى در حال حاضر بر قله ترجمه ادبى ايران پرچم زده است و تشنگان ادبيات معاصر اروپا را با آثار فراوان و عميق خود سيراب مى كند
اينكه نوشتم حبيبى از نوادر روزگار ماست حرف بيراهى نيست. حبيبى كه متولد سال ۱۳۱۲ است مهندسى مخابرات خوانده و برخلاف بسيارى از زبان شناسان معاصر ايرانى تحصيلات رسمى اش هيچ ارتباطى به ترجمه ندارد. با اين حال او از معدود مترجمان صدسال اخير ايران است كه به چهارزبان مطرح روز دنيا تسلط غيرقابل انكارى دارد.
حبيبى فرانسه را بهتر از زبان مادرى اش مى شناسد و همينطور آلمانى و روسى و انگليسى را. او از آن دسته مترجمان تك زبانى نيست كه صرفاً با خواندن و دانستن يك زبان و يا حداكثر دو زبان به اولين نسخه ترجمه شده اى كه از يك اثر به زبان هاى فرنگى مى رسند، فوراً آن را به فارسى ترجمه كند و روانه بازار نشر. بلكه برعكس او چنانكه سيدحسينى مى گويد، پس از مواجهه با يك اثر در خور وتأمل برانگيز، ابتدا ترجمه آن را به زبان هاى مختلف مورد مطالعه و بررسى قرار مى دهد و سپس با تحقيق بسيار و فراوان درباره اغلب واژه ها، آن را ترجمه مى كند.
از همين روست كه آثار او همواره با دقت و وسواس رشك برانگيزى ترجمه شده اند و هرگز از خواندن آن خواننده ايرانى دچار ملال وخستگى نمى شود.
سروش حبيبى درباره ضرورت و نقش ترجمه صحيح متون مى گويد: «مى دانيم كه زبان، ابزار تفكر است و مجموعه مفاهيم در نظامى كه دستور زبان است، با هم مربوط مى شوند». از نظر او «براى اينكه تفكر به بهترين صورت انجام پذيرد، بايد مفاهيم روشن ومشخص باشند و رابطه مفاهيم با واژه ها بايد استوار باشد. البته نه اينكه براى هر لفظى فقط يك معنا وجود داشته باشد؛ اما به عكس، براى هر مفهوم كه هرچه دقيق تر و مشخص تر باشد و راه تفكر را هموارتر خواهد كرد. بهتر است كه بيش از يك واژه استفاده نشود».....

در ادامه مطلب سخنان آقای حبیبی در رابطه با ترجمه آورده شده است

فرزانه طاهری یکی از سرشناس‌ترین مترجمین معاصر با ده‌‌ها جلد ترجمه نیازی به معرفی ندارد. آثار ترجمه‌ای او خصوصاً آن‌هایی که در زمینه نقد ادبی انجام شده، کمک شایان توجه‌ای به جامعه‌ی ادبی کرده‌است.

«زندان زبان، زندان موقت است. روزي مي‌رسد كه نگهبان مشفق با كليدهايش از راه برسد و ما را از اين زندان برهاند.»

ترجمه فعاليتي است با قدمتي بسيار كه از اعصار باستان انجام مي‌گرفته اما تا پيش از عصر زبان شناسي، متون بسيار معدودي درباره آن نوشته شده و نظريه هم ساخته و پرداخته نشده است. همان متون معدود را هم عمدتاً كساني

مي‌نوشتند كه خود دست اندركار ترجمه بودند و صرفاً تاثراتشان را مدون مي كردند. اين نوشتار فاقد روي‌كردي نظام‌مند يا سنجه‌هاي عيني بودند، بسياري از مترجمان دوران گذشته قائل به اين بودند كه ترجمه فرآيند تفسير يا تفصيل متن اصلي است و گاهي هم افكار خود يا تفاسير خود را هر جا كه متن اضافه‌گوئي داشت، يا جالب نبود يا حتي مبهم بود مستقيماً وارد متن مي‌كردند..

جدل مشهور ترجمه لفظ به لفظ در برابر ترجمه معنايي هم در عصر روم باستان آغاز شد. سيسرون خطيب و دولتمرد رومي بسياري از آثار يوناني را به لاتين ترجمه كرد، روی‌كردش به ترجمه مفهوم به مفهوم بود و نه لفظ به لفظ،‌ يعني مترجم بايد به خاطر داشته باشد كه معناي مورد نظر در زبان مبدا چيست و با استفاده از كلمات زبان مقصد طوري آن را بيان كند كه براي خوانندگان زبان مقصد عجيب نباشد

ادامه دارد...